Total kalça protezi, primer yada sekonder nedenlerle hasar görmüş ve ileri derecede osteoartroz gelişmiş bir kalçaekleminin değiştirilmesi için yapılan bir ameliyattır. Eklemdeki kıkırdak kaybı eklem yüzeylerinin aşınmasınaneden olur. Bu da ağrı verir ve hareket kaybına yol açar. Hasta yürümekte ve diğer günlük faaliyetleri yapmakta zorlanır. Kalça protezi ameliyatı, bu ağrıların giderilmesi, hareket kabiliyetinin arttırılması ve gündelik faaliyetlerin daha kolay yapılabilmesi için gerçekleştirilmektedir. Cerrahi tedaviden  önce mutlaka diğer tedavi yöntemleri denenmelidir (ağrı kesici tabletler, baston, fizik tedavi vb.). Durumunun kalça protezi gerektirecek kadar ciddi olup olmadığı konusunda nihai kararı verecek kişinin her zaman hasta olduğu unutulmamalıdır. Kalça protezinde, yuvarlak eklem yüzü de dâhil olmak üzere kalça kemiğinin bir kısmı genelde alınmakta ve kalça kemiğinin geri kalan kısmına yeni ve daha küçük bir eklem sabitlenir. Pelvisdeki oyuğun yüzeyi, yeni yuvarlak eklem yüzüyle birleşecek yeni oyuğun yerine oturması için pürüzlendirilir. Kullanılan yeni eklemler kemiğe sabitlenir.

Kalça protezinin doğrudan yararları şunlardır:

  • Ağrının tamamen ortadan kalkması
  • Hareket kabiliyetinin artması
  • Şekil bozukluğunun düzelmesi

Bu müdahalenin dolaylı yararları da oldukça önemlidir. Kalça protezi sayesinde yürüme ve işlev becerisi yeniden kazanıldığından, hastanın zindelik durumu ve yaşam kalitesi gelişir.

Anestezi

Hastanın durumuna ve isteğine bağlı olarak, genel ya da epidural anestezi uygulanır.
Operasyonda eklemin her iki yüzeyi plastik ve metal komponentlerle değiştirilir. Konulan parçaları yerinde tutmak üzere 2 yol mevcuttur. Bunlardan biri polimetimetakrilat adı verilen çimento ile tespittir. Diğeri ise özel hazırlanan ve kemiğin gelişimine uygun olarak kemikle bütünleşen parçalardan oluşan protezlerdir. Bazı çimentosuz implantların yüzeylerinde yeni kemik oluşumunu sağlayabilecek biolojik olarak aktif olan maddeler de bulunmaktadır. İleri yaş ve ileri osteoporozu olanlar dışında günümüzde çimentosuz protezler tercih edilmektedir.

Ameliyat riskleri

İstisnasız tüm ameliyatlar risk taşımaktadır ve kalça protezi de bunun dışında değildir. Riskler, hastanın genel sağlık durumunuza göre değişmektedir. Belli başlı riskler şunlardır:

  • Enfeksiyon: Çok az hastada eklemde enfeksiyon oluşmaktadır (% 1). Böyle bir durumda öncelikle antibiyotik tedavisi uygulanmaktadır.
  • Tromboz: Bazı hastalarda ameliyat sonrası bacakta tromboz (kan pıhtılaşması) oluşmaktadır.Bunu önlemek için alınacak önlemler arasında varis çorabı giyilmesi bulunmaktadır.Trombozdan şüphelenildiğinde, yapılan tetkiklerin bunu teyit etmesi gerekmektedir. Tedaviye ancak bundan sonra başlanmaktadır.
  • Çıkık: En önemli ve sık görülen prblemlerden biridir. Genelikle ilk 3 haftada, hastanın istemsiz veya dikkatsizce yaptığı bazı hareketlerden (bacak bacak üstüne atma, yan dönerken yastık koymama, yere çömelme vb.) olmaktadır. Tedavisi, kalça eklemini anestezi altında yerine getirir cihazla tespit etmek veya yeniden ameliyat etmektir.

Postoperatif dönem

Hastaların operasyonun ertesi günü yürümelerine, 2. gün tuvalete oturmalarına izin verilir. Dikişler ortalama 15 günde alınır ve sonrasında banyoya izin verilir. Operasyonun ertesi gününden itibaren, hastanın kalça ve diz bükme ve adele güçlendirme egzersizlerine başlanır. Bu egzersizler kalça fonksiyonlarının tamamen kazanılmasına kadar devam eder. Genellikle 6. haftada tüm kalça fonksiyonları geri döner. Kalçada protezin varlığını hastalar 3-6 ay hissedebilirlerse de, yürüme ilk haftadan sonra ağrısızdır